Historia piłki

Wszystkie materiały/teksty/opracowania/multimedia umieszczone na podstronach „Historia” mają charakter autorski. Bez zgody autorów i właścicieli nie mogą być publikowane i wykorzystywane do celów komercyjnych i marketingowych, publikowane w innych nośnikach medialnych. Jedynym wyjątkiem jest wykorzystywanie ich do celów dydaktyczno-naukowych. W tym przypadku wymagane jednak jest podanie źródła.

Dział ten będzie systematycznie rozbudowywany.
O zmianach będziemy na bieżąco informować.

18-go czerwca 1945 r. w klubie „Perełka” mieszczącym się przy ul. Zwycięstwa powołano do życia organizację sportową, która nazajutrz w Urzędzie Miejskim zarejestrowano pod nazwą KS „Piast” Gliwice. W skład pierwszego Zarządu weszli głównie repatrianci ze wschodu. Pierwszym prezesem klubu został ówczesny prezydent Gliwic Wincenty Szpaltowski. Prezesura prezydenta była konsekwencją faktu, że Zarząd Miejski był pierwszym opiekunem i finansowym mecenasem klubu. Pierwszą sekcją jaką utworzono była sekcja piłki nożnej. Skład drużyny stanowili zarówno przybysze ze wschodnich rubieży jak i miejscowi piłkarze. Mniej więcej w tym samym czasie (lipiec-sierpień 1945) doszło do powołania kolejnych sekcji Piasta – bokserskiej, siatkarskiej, lekkoatletycznej i tenisowej. Klub szybko stał się największą organizacją sportową w Gliwicach. Jeszcze w 1945 r. rozegrano pierwsze , oficjalne mecze. Z początkiem roku 1946 nowym prezesem Piasta został Juliusz Denk, ówczesny dyrektor Gliwickich Zakładów Urządzeń Technicznych. Zakład ten wziął na siebie też ciężar finansowania sekcji piłkarskiej. W pierwszych latach zespół swoje mecze rozgrywał na stadionie przy ul. Robotniczej. W 1958 r. oddano do użytku stadion XX-lecia. Zbiegło się to z pierwszym awansem (rok 1957) drużyny do II ligi.

Lata 50-te to okres sukcesów tenisistki – Irminy Popławskiej, która praktycznie co roku, aż do zakończenia kariery zdobywała medale w Mistrzostwach Polski. W 1948 r. utworzono sekcję szermierczą. Jej założycielem był Antonii Franz, przedwojenny reprezentant Polski w tej dyscyplinie. Sekcja z czasem stała się wiodącą w klubie. W 1964 r. Egon Franke zdobył pierwszy dla Polski i Gliwic złoty, olimpijski medal we florecie. Do tego sukcesu poprowadził go Zbigniew Czajkowski, dziś profesor i legendarny już trener, wychowawca wielu znakomitych szermierzy. Na kolejnych olimpiadach klub i miasto reprezentowali oprócz Egona Franke, Bogdan Gonsior, Mikołaj Pac-Pomarnacki, Elżbieta Cymerman, Zbigniew Matwiejew i Jacek Bierkowski, który w latach 70-tych należał do czołowych szablistów świata. Na początku swojego istnienia klub kilkakrotnie zmieniał nazwę. Zgodnie z duchem ówczesnych czasów najpierw przemianowano Piasta na „Metal” Gliwice, a potem na „Stal”. W członie znalazł się również akcent spółdzielczy. W styczniu 1961 roku powrócono do pierwotnej nazwy.

Ważnym wydarzeniem w historii klubu była fuzja z GKS Hutnik (Gliwice) i klubem Metal Gliwice. Miało to miejsce w 1964 r. GKS „Piast” stał się od tamtej pory największym i najbardziej prężnym klubem w całym dawnym województwie katowickim. GKS „Piast” liczył 13 sekcji: piłki nożnej (ogółem 13 drużyn), szermierczą (drugie miejsce w Polsce w punktacji wszystkich broni), hokeja na trawie (I liga), szachową (I liga oraz Mistrzostwo Śląska), tenisa ziemnego (liga międzywojewódzka), tenisa stołowego (liga wojewódzka), lekkiej atletyki (reaktywowana w 1963 roku, klasa A), siatkówki (liga okręgowa), koszykówki (liga okręgowa), piłki ręcznej (klasa A), kajakarską (największe sukcesy indywidualne), pływacką i gimnastyczną.

W okresie największego rozwoju, który przypada na kadencję prezesów: Zbigniewa Messnera i Lesława Kusia (lata 1963-1975) w klubie sport uprawiało około 5 tysięcy zawodniczek i zawodników, co stawiało Piasta na drugim, co do liczby członków po warszawskiej Legii klubem. W latach 70-tych największą popularnością cieszyła się piłka nożna. Zespół należał do czołowych drużyn II ligi i kilkakrotnie bliski był awansu do I ligi. Za największy jednak sukces tamtego okresu uważa się awans do finału Pucharu Polski, który miał miejsce w 1978 r. Piast przegrał jednak ten pamiętny finał z Zagłębiem Sosnowiec 0:2. Obok piłkarzy największe sukcesy w tym okresie notowali tenisiści. Drużyna w 1972 r. zdobyła Mistrzostwo Polski. Największą indywidualnością była Danuta Wieczorek-Szwaj. Trzecia zawodniczka młodzieżowego turnieju Wimbledonu, czterokrotna, brązowa medalista Mistrzostw Europy, 11-krotna Mistrzyni Polski w singlu. To najważniejsze, ale nie jedyne jej sukcesy. W tej dekadzie też głośno było o Ewie Gryzieckiej. Wychowanka Zenona Sęka ustanowiła wtedy rekord świata w rzucie oszczepem i w nagrodę pojechał na Igrzyska olimpijskie do Monachium.

Na początku lat 80-tych, mimo kryzysu politycznego i gospodarczego jaki panował wtedy w Polsce, bardzo dobrze radzili sobie piłkarze. Zespół ponownie otarł się o pierwszą ligę przegrywając jednak rywalizację z Pogonią Szczecin. W 1983 roku po raz drugi gliwiczanie zagrali w finale Pucharu Polski, tym razem ulegając Lechii Gdańsk 1:2. Ostatni w tamtej dekadzie sukces piłkarze zanotowali w 1987 r. Wtedy to drużyna prowadzona przez Fryderyka Cholewę zajęła trzecie miejsce w lidze i zagrała baraż o wejście do I ligi z Bałtykiem Gdynia. W tym dwumeczu lepszy jednak okazał się zespół z Trójmiasta. Potem nastąpił powolny upadek klubu.Jedną z głównych przyczyn były przemiany ustrojowe i gospodarcze. Ówcześni działacze w nowej rzeczywistości nie potrafili znaleźć skutecznego sposobna finansowanie działalności klubu. Podjęto próby najpierw związania się z wojskiem. Zmieniono nazwę na Miejsko-Cywilny Klub Sportowy „Piast”. Potem stworzony klub przyzakładowy pod nazwą „Bumar” Piast Gliwice. Nie przyniosło to jednak spodziewanych efektów i ostatecznie wiosną 1993 roku wycofano drużynę seniorów z rozgrywek.

Ten moment załamania przetrwały sekcje: szermierki, lekkiej atletyki, brydża sportowego i szachów. W 1995 r. funkcje prezesa Piasta objął Marcin Żemaitis. Wybrano nowy zarząd, który podjął się misji odbudowania pozycji na sportowej mapie Polski. Konsekwencja, upór w działaniu doprowadziły do reaktywacji najpierw pierwszego zespołu sekcji piłki nożnej, a potem do ponownego wprowadzenia tej drużyny do II ligi. Stało się to w roku 2003. Kluczowym momentem było przekazanie przez miasto w dzierżawę Gliwickiej Giełdy Samochodowej. Klub zyskał stałe i znaczące źródło finansowania swojej działalności. Gliwice też na tym skorzystało, bo z faktu dzierżawy do miejskiej kasy co roku trafiała spora kwota pieniędzy.

W XXI Piast wkroczył z pięcioma sekcjami: brydżową, lekkoatletyką, piłkarską, szermierczą i tenisową. Każda z tych sekcji miała swój budżet, pozwalający nie tylko funkcjonować, ale i rozwijać się. Efekty są bardzo wymierne i widoczne. Szermierze należą do ściślej krajowej czołówki. Odnoszą również sukcesy międzynarodowe. Na koncie szpadzistów są tytuły Mistrzów Europy, a w 2008 roku Adam Wiercioch w prowadzonej przez Marka Julczewskiego drużynie wywalczył w Pekinie srebrny, olimpijski medal. Sekcja brydża sportowego również należy do wiodących w kraju. Aktualnie może poszczycić się Mistrzami Europy. Pierwszy zespół sekcji piłki nożnej występuje w I lidze. W sekcji LA postawiono na pracę z młodzieżą. Niestety w 2008 roku miasto zdecydowało się wypowiedzieć umowę dzierżawy kortów tenisowych Stowarzyszeniu, co przyczyniło się do naturalnej śmierci tej bardzo utytułowanej sekcji. Niezmiennie jednak największą popularnością cieszy się piłka nożna. W sezonie 2007/08 zespół po raz pierwszy w historii klubu i Gliwic awansował do Ekstraklasy spełniając marzenia tysięcy swoich fanów. Stało się to za prezesury Jacka Krzyżanowskiego. 1-go lipca powstała Spółka Akcyjna w której większościowym udziałowcem została Gmina Gliwice, a mniejszy pakiet akcji objęło Stowarzyszenie GKS „Piast” Gliwice. Rok później pierwszy zespół, mimo walki do ostatniego meczu musiał pożegnać się z Ekstraklasą. Próba szybkiego powrotu zakończyła się porażką.

GKS „Piast” Gliwice swój wkład w rozwój polskiego sportu ma nie tylko poprzez medale zdobywane na arenach całego świata, czy bicie rekordów. Z naszego klubu wywodzi się wielu znakomitych sportowców, którzy z różnych przyczyn swoje kariery kontynuowali w innych klubach. Włodzimierz Lubański, Joachim Marx, Hubert Skowronek, Józef Galeczka, Lucjan Brychczy, Joachim Krajczy Andrzej Buncol to legendy polskiej i zarazem gliwickiej piłki. Nie sposób wymienić wszystkich zawodniczek i zawodników, którzy swoje pierwsze, sportowe kroki stawiali w GKS Piast Gliwice. Liczyć ich można nie w setki, ale w tysiące. Wielu z tych, co ukończyli kariery jest trenerami, lub piastuje ważne funkcje, jak n.p. Jacek Bierkowski, który w grudniu 2008 r. został prezesem Polskiego Związku Szermierczego.

Opracował – Grzegorz Muzia

Używamy plików cookies w celu optymalnej obsługi Państwa wizyty na naszej stronie. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.